ReklamaB1 - prenumerata NW podstrony

Regeneracja

Regeneracja

ponad rok temu  26.03.2017, ~ Administrator   

Regeneracja i wymiana elementów resorujących w zawieszeniach weteranów i youngtimerów

Drążek skrętny w niezależnym zawieszeniu przednim

Elementy resorujące najczęściej spotykane w zawieszeniach samochodów zabytkowych czy klasycznych to resory półeliptyczne i sprężyny śrubowe. Do tej grupy możemy zaliczyć także drążki skrętne, spotykane nieco rzadziej. Wszystkie wymienione elementy resorujące są stosunkowo trwałe i dość trudno je uszkodzić. Jednak nie ma rzeczy niemożliwych, a jeżdżąc po polskich drogach, szybko przekonamy się, że zawieszenie naszego pojazdu często bywa narażone na ekstremalne przeciążenia spowodowane dziurami i nierównościami nawierzchni.

Oczywiście nie tylko w naszym kraju zdarzają się nierówności w jezdni. Niekiedy nawet niemieckim drogowcom uda się niestarannie wykonać połączenie pomiędzy betonowymi płytami autostrady. Drogowcy w USA doraźnie przykrywają dziury w jezdni grubymi stalowymi płytami, które niemiłosiernie hałasują, gdy przejeżdżają po nich ciężarówki. Wystarczy pojechać kawałek na Wschód, aby zmienić zdanie o polskich drogach, na przykład gdy wpadniemy w ogromną dziurę, która została przez drogowców... obmalowana przepisowo białą farbą.
Oczywiście nie tylko nierówności jezdni wpływają na zużycie elementów resorujących. Często winni są ich użytkownicy, którzy przesadzają z ładunkiem lub pozostawiają załadowane pojazdy na wielodniowy postój. Ktoś powie, że samochód zabytkowy to nie ciężarówka i trudno pozostawić go załadowany. Zajrzyjmy zatem do bagażnika mojego klasycznego Jeepa Cherokee XJ. Oczywiście znajdziemy tam przepisowe wyposażenie, takie jak koło zapasowe, lewarek, klucz do kół, gaśnicę, trójkąt ostrzegawczy i apteczkę. Ponadto jest tam duża i ciężka skrzynka z narzędziami, bo to przecież stare auto i może się popsuć. Jest tam też stara radziecka pompka do kół, bańka oleju, płynu chłodzącego i wody (bo kto ze sobą nosi, ten się nie prosi). Znajdą się też zapasowe żarówki, bezpieczniki, solidne przewody rozruchowe, zestaw do samodzielnej doraźnej naprawy uszkodzonych opon i kilka zapasowych części, które zawsze mogą się przydać. Wszystko to waży około 150 kg i obciąża mój bagażnik w dzień i w nocy, niezmiennie od paru lat. O, wiem już dlaczego wyprostowały mi się tylne resory!
Naprawę zawieszenia połączoną z regeneracją lub wymianą elementów resorujących najlepiej wykonać kompleksowo. Doskonałą okazją do takiej naprawy jest całkowita renowacja pojazdu, gdyż mamy wówczas dobry dostęp do elementów zawieszenia, rozmontowujemy wszystko do weryfikacji i przy okazji możemy dokładnie sprawdzić ramę lub podwozie pojazdu, czy przypadkiem nie ma uszkodzeń w miejscach mocowania resorów, sprężyn lub drążków.
Jeżeli zdecydowaliśmy się na wymianę uszkodzonych lub zużytych elementów resorujących, to pracę mamy uproszczoną. Wystarczy wybrać właściwe części zamienne i prawidłowo je zamontować. Najtrudniejsze może okazać się zamontowanie i wyregulowanie nowych drążków skrętnych. Po pierwsze, należy zwrócić uwagę na kierunek skrętu drążka, gdyż niektóre są prawe i lewe. Jeżeli montujemy drążki używane, to nawet jeżeli jako nowe nie miały określonego kierunku skrętu, jako używane muszą już pracować zawsze w tym samym kierunku. Jeżeli używany drążek zamontujemy odwrotnie, to może on pęknąć przy dużym obciążeniu, a na pewno bardzo szybko ugnie się pod ciężarem samochodu i będzie wymagał ponownej regulacji.
Jeżeli regenerujemy elementy resorujące, co zasadne jest jedynie w przypadku resorów i sprężyn, to musimy wybrać warsztat oferujący właściwą metodę. Najgorszą opcją jest zakup regenerowanych elementów resorujących, gdyż nie wiemy, jak zostały zregenerowane i w jakim stanie były przed regeneracją, a dodatkowo ryzykujemy, że nie do końca będą pasowały do naszego modelu samochodu. 

Regeneracja sprężyn
Rozciąganie sprężyn resorujących na zimno nie jest polecaną metodą, gdyż zabieg ten nie przywraca im utraconej elastyczności, a często dochodzi do ich szybkiego uklepania lub pęknięcia.
Lepszą metodą jest rozciąganie sprężyn na gorąco. Sprężynę rozgrzewa się do uzyskania koloru ciemnoczerwonego (zwykle jest to temperatura powyżej 850°C), a następnie rozciąga do osiągnięcia zakładanego wymiaru. Elastyczność sprężyny zależy od przebiegu studzenia. Zwykle studzi się ponownie rozgrzane sprężyny przez krótkie zanurzenie w gorącym oleju i odpuszcza od temperatury około 400°C przez powolne schładzanie na wolnym powietrzu lub w suchym piasku kwarcowym do całkowitego wystygnięcia. Odpuszczanie jest zabiegiem likwidującym nadmierną kruchość i wewnętrzne naprężenia w materiale.

Regeneracja resorów
Uszkodzenie resoru, czyli pęknięcie jednego lub kilku piór, wymaga wymiany. Resory zużywają się na skutek przeciążania pojazdu lub eksploatacji i odkształcają się lub tracą elastyczność. Resory wielopiórowe trzeba rozmontować. Każde pióro poddaje się obróbce mechanicznej, polegającej na młotkowaniu lub walcowaniu. Walcowanie stosuje się przeważnie w przypadku grubych piór resorów samochodów ciężarowych. Przy ponownym składaniu można ująć lub dołożyć jedno lub więcej piór. Uzyskamy w ten sposób resory miększe lub twardsze. Bardzo ważne są też stan i jakość przekładek między piórami. Tarcie wewnątrz resoru generuje jego wewnętrzną skłonność do tłumienia, co osłabia reakcje i pogarsza komfort jazdy, dlatego w starszych samochodach zalecano okresowe smarowanie resorów smarem grafitowym, a w nowszych stosuje się przekładki teflonowe między piórami lub montuje się resory jednopiórowe.

Ponowny montaż
Bardzo ważne jest, aby pamiętać o weryfikacji i ewentualnej wymianie wszystkich części współpracujących z elementem resorującym. W przypadku sprężyn, oprócz teleskopów i pozostałych części zawieszenia, będą to elastyczne podkładki stosowane pod sprężynę, a w przypadku resorów – tuleje metalowo-gumowe, strzemiona, tulejki, nakrętki, podkładki i śruby mocujące resory.

Rafał Dmowski

Poleć innym

GALERIA ZDJĘĆ

Resor półeliptyczny zamocowany do ramy za pomocą tulei metalowo-gumowej
Wieszak pozwalający na zmianę długości resoru podczas pracy
Resor wielopiórowy w tylnym zawieszeniu klasycznego samochodu terenowego
Górna elastyczna podkładka sprężyny w zawieszeniu przednim
Sprężyna zastosowana w przednim zawieszeniu klasycznego samochodu terenowego
Łatwy dostęp do elementów zawieszenia, uzyskiwany podczas kompleksowej renowacji pojazdu

Jak się czujesz po przeczytaniu tego artykułu ? Głosów: 1

  • 0
    ZADOWOLONY
  • 1
    ZASKOCZONY
  • 0
    POINFORMOWANY
  • 0
    OBOJĘTNY
  • 0
    SMUTNY
  • 0
    WKURZONY
  • 0
    BRAK SŁÓW

Komentarze (1)

dodaj komentarz
Aby dodać komentarz musisz podać wynik
do góry strony