Już 16 mln obywateli europejskich mieszka lub pracuje w innym państwie członkowskim. Teraz zmienione przepisy mają stanowić ważny krok w kierunku sprawiedliwej mobilności pracowników w UE. Ułatwiają one ludziom pracę, życie lub przejście na emeryturę w innych państwach członkowskich lub poszukiwanie pracy za granicą.
Krótko przed majówką z Brukseli dało się słyszeć, że nowelizacja, która aktualizuje przepisy obowiązujące od 2010 roku, zapewni dobrą ochronę praw do zabezpieczenia społecznego. Zmniejszą się również obciążenia administracyjne i niepewność prawa dla przedsiębiorstw prowadzących działalność transgraniczną.
O czym mowa? Ano, Komisja Europejska z zadowoleniem przyjęła 29.04.2026 roku ważny krok w kierunku modernizacji unijnych przepisów dotyczących koordynacji zabezpieczenia społecznego i wzmocnienia sprawiedliwej mobilności pracowników.
- Nowe przepisy wzmocnią ochronę socjalną pracowników mobilnych, poprawiając dostęp do świadczeń i dostosowując je do zabezpieczenia społecznego. Ułatwią one przedsiębiorstwom świadczenie usług transgranicznych, w tym korzystanie z narzędzi cyfrowych. Nowe przepisy wzmocnią również współpracę między administracjami krajowymi poprzez usprawnienie wymiany informacji, wprowadzenie jaśniejszych procedur i terminów oraz zapewnienie nowych narzędzi zapobiegania oszustwom, nadużyciom i błędom oraz ich zwalczania. Liczę na szybkie przyjęcie wstępnego porozumienia przez Radę i Parlament - powiedziała Roxana Mînzatu (na zdjęciu), wiceprzewodnicząca wykonawcza do spraw praw socjalnych w KE.
Najważniejsze zmiany
Nowe przepisy oznaczają lepszą ochronę praw do zabezpieczenia społecznego osób pracujących lub mieszkających za granicą dzięki ustanowieniu spójnego systemu koordynacji świadczeń z tytułu opieki długoterminowej oraz nowych przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych. Przepisy poprawiają również równe traktowanie poprzez określenie, kiedy państwa członkowskie mogą ograniczyć dostęp do świadczeń społecznych dla obywateli UE, którzy ani nie pracują, ani nie szukają aktywnie pracy.
A na czym ma polegać „sprawiedliwsza mobilność”? Pracownicy będą musieli być objęci zabezpieczeniem społecznym w swoim kraju pochodzenia przez co najmniej trzy miesiące, zanim zostaną oddelegowani do innego państwa członkowskiego. Po 24 miesiącach delegowania musi nastąpić co najmniej dwumiesięczna przerwa przed kolejnym delegowaniem. Delegowania należy zgłaszać, zanim do nich dojdzie. Powiadomienie nie będzie wymagane w przypadku podróży służbowych i delegowania krótkoterminowego trwającego maksymalnie trzy dni, we wszystkich sektorach z wyjątkiem sektora budowlanego.
Pojawiają się też jaśniejsze przepisy określające, które przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie, w szczególności w odniesieniu do delegowania pracowników i pracy wykonywanej w co najmniej dwóch państwach członkowskich.
Wzmocniona będzie też współpraca administracyjna między organami krajowymi dzięki lepszej wymianie informacji na temat statusu zabezpieczenia społecznego osób pracujących w innym kraju, wprowadzeniu jaśniejszych procedur i terminów w przypadku wątpliwości co do ważności dokumentów oraz nowych narzędzi zapobiegania oszustwom, nadużyciom i błędom.
Kontekst swobody zatrudnienia w UE
Swoboda zatrudnienia w Unii Europejskiej jest jedną z czterech podstawowych swobód jednolitego rynku, obok swobodnego przepływu towarów, usług i kapitału. Każde państwo członkowskie ma swobodę określania cech własnego systemu zabezpieczenia społecznego, w tym tego, jakie świadczenia są udzielane, jakie są warunki kwalifikowalności, w jaki sposób oblicza się te świadczenia i jakie składki należy opłacać. A to o tyle istotne, że około 16 mln obywateli europejskich mieszka lub pracuje w innym państwie członkowskim. UE ustanawia przepisy mające na celu koordynację krajowych systemów zabezpieczenia społecznego i zapewnienie ochrony socjalnej, gdy dana osoba przemieszcza się w obrębie państw członkowskich UE, a także Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii.
Przepisy te ułatwiają swobodny przepływ dzięki zapewnieniu ciągłości ochrony pracowników, osób poszukujących pracy, studentów i innych osób oraz zapobiegają pozostawieniu danej osoby bez ubezpieczenia lub konieczności opłacania składek w więcej niż jednym państwie członkowskim jednocześnie.
Pracownicy z innych krajów w branży aftermarket
Szacuje się, że w całej Unii Europejskiej w sektorze sprzedaży i napraw pojazdów (kod Eurostatu: NACE G45), który stanowi trzon branży aftermarket, pracuje ok. 3,6 miliona osób. Udział pracowników transgranicznych i migrantów w sektorze napraw pojazdów szacuje się według różnych źródłe na nieco ponad 1 procent. A to oznacza od 40 000 do 54 000 obywateli europejskich, którzy pracują w branży aftermarket na terenie innego kraju UE. Największa część tej grupy to osoby regularnie dojeżdżające do pracy w regionach przygranicznych. Dominującym kierunkiem dla fachowców z Polski są Niemcy (jako kraj docelowy także dla pracowników z Czech) oraz Belgia i Holandia.
Fot. Komisja Europejska
Komentarze (0)