Środowisko pracy serwisanta samochodowego nie należy do najbezpieczniejszych. Na kontuzję narażone są m.in. stopy w wyniku upadku ciężkich przedmiotów, uderzenia o twarde i ostre przedmioty, ześlizgnięcia się ze stopnia, kontaktu z olejami, smarami, kwasami, chemią lakierniczą... – lista zagrożeń jest długa. Dlatego odpowiednio dobrane obuwie robocze to nie wybór, a konieczność. Właściwa ochrona stóp może zapobiec poważnym urazom i poprawić komfort pracy. 

Problemem pozostaje dokonanie właściwego wyboru, ponieważ oferta obuwia roboczego jest bardzo szeroka. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę.

Podnoski i podeszwy
Aby skutecznie chronić stopy przed urazami, warto wybierać buty robocze z metalowym lub kompozytowym podnoskiem. Stalowe podnoski są cięższe, ale chronią najlepiej. Z kolei podnoski kompozytowe są lżejsze, zapewniają podobny poziom ochrony oraz nie transferują oraz nie utrzymują wysokiej lub niskiej temperatury w środku. Buty spełniające normę EN ISO 20345 gwarantują odporność na uderzenia o energii do 200 J, co zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa.

W warsztacie łatwo natknąć się na ostre przedmioty, jak śruby czy krawędzie tnące blach i różnych narzędzi. Dlatego warto wybierać buty z podeszwą antyprzebiciową – najlepiej z wkładką kevlarową lub stalową. Oprócz tego konieczna jest amortyzowana podeszwa, która zmniejsza obciążenie stawów skokowych, kolanowych czy kręgosłupa. Podeszwy z poliuretanu o podwójnej gęstości świetnie absorbują wstrząsy.

Dobre buty zapewnią i bezpieczeństwo i komfort pracy – także w różnych pozycjach, jak klęczenie, kucanie czy siedzenie na piętach. Chronią też przed poślizgnięciem za pomocą zastosowanej w podeszwach gumy nitrylowej lub poliuretanu. Certyfikowane obuwie spełnia normę SRC (SRA + SRB) i gwarantuje odporność na poślizgnięcie na nawierzchniach stalowych i ceramicznych zanieczyszczonych olejami lub wodą.

Konstrukcja nowoczesnego buta roboczego zawiera wiele innowacyjnych materiałów i rozwiązań

Ochrona stopy to zadanie podnoska o dużej wytrzymałości na uderzenia i nacisk

Inwestycja w dobre buty robocze dla pracowników się opłaca – oznacza to bowiem mniej kontuzji

Materiały olejo-, kwaso- i chemioodporne
Buty robocze muszą być wykonane z materiałów odpornych na działanie wymienionych substancji, aby zapobiec nie tylko szybkiemu zużyciu, ale również zabezpieczyć skórę przed kontaktem z nimi. Jednak takie obuwie nie może też być zbyt szczelne – zastosowanie przewiewnych tkanin lub skóry zapobiega nadmiernemu poceniu się stóp. Obuwie z technologią Gore-Tex lub siateczkowymi wkładkami wewnętrznymi zapewnia odpowiednią cyrkulację powietrza i co jest równie ważne – zapobiega pojawieniu się nieprzyjemnego zapachu.

Buty wykonane ze skóry pokrytej poliuretanem czy nowoczesnych tworzyw sztucznych są mniej podatne na zużycie pod wpływem agresywnych substancji, co przekłada się na oszczędności dzięki dłuższemu czasowi użytkowania.

Ergonomiczne wkładki i rodzaj butów
Buty robocze powinny nie tylko chronić stopy, ale również zapewniać maksymalny komfort całym kończynom dolnym i kręgosłupowi. Podstawą w tym zakresie jest wkładka amortyzująca wstrząsy oraz elastyczna podeszwa, która dopasowuje się do ruchów stóp. Bardzo praktyczne są modele butów wykonane z oddychających materiałów, minimalizujące ryzyko przegrzania stóp. Z kolei wkładki z pianki EVA lub żelowe podeszwy zwiększają wygodę, redukują zmęczenie oraz poprawiają stabilizację stóp.

Nie bez znaczenia jest kształt butów. Gdy prace wykonywane są zimą na zewnątrz, warto zainwestować w buty z wysokimi cholewkami. Nie tylko będą chroniły przed dostaniem się śniegu czy wody do buta, ale także świetnie ochronią kostki w przypadku ześlizgnięcia się np. ze schodów maszyny budowlanej czy stopni wejściowych do ciężarówki. Wysokie obuwie lepiej stabilizuje kostkę i chroni ją przed skręceniem oraz urazami mechanicznymi. Wysokie trzewiki chronią też przed zimnem czy uderzeniem w niżej znajdujące się przedmioty.

Półbuty robocze to z kolei idealny wybór dla serwisantów pracujących w cieplejszych miesiącach lub w dobrze wentylowanych warsztatach. Są lżejsze od innych modeli, co przekłada się na większy komfort noszenia. Łatwiej w nich także przykucnąć lub nawet usiąść na piętach.

Odporność na substancje chemiczne i deformacje w trakcie pracy to znak rozpoznawczy jakościowego obuwia roboczego

Jakościowe materiały i technologie obuwnicze chronią przed przeciążeniami nie tylko stopy, ale i cały organizm serwisanta

Dobre buty można poznać po tym, że wygodnie się w nich pracuje także w innych pozycjach niż stojąca

Klasy i ostateczny dobór obuwia
Obuwie robocze dzieli się na klasy ochronne, które określają poziom zabezpieczenia przed zagrożeniami w miejscu pracy. W serwisach samochodowych najczęściej stosuje się buty klasy S1P i S3, które różnią się poziomem odporności na czynniki zewnętrzne.

Klasa S1P przeznaczona jest do pracy w warunkach suchych, gdzie istotne jest przede wszystkim zabezpieczenie przed przebiciem podeszwy oraz poślizgnięciem się użytkownika. Standard to podnosek ochronny i wkładka antyprzebiciowa. Klasa S3 zawiera cechy klasy S1P, ale dodatkowo jest odporna na wodę i substancje chemiczne. Znakiem rozpoznawczym tych butów jest zamknięta konstrukcja cholewki, która zapobiega wnikaniu cieczy do wnętrza buta.

Wybór odpowiedniego obuwia może okazać się wyzwaniem, ale na szczęście nowoczesne modele często łączą wiele z opisanych funkcji w jednym produkcie. Aby nie popełnić błędu, warto skonsultować się ze sprzedawcą. Jego wiedza i doświadczenie na pewno pomogą podjąć dobra decyzję. Nowe materiały czy rozwiązania pojawiają się tak często, że czasem trudno za nimi nadążyć. Ktoś, kto na co dzień ma styczność z odzieżą roboczą oraz nowościami w tym zakresie, z pewnością dobrze nam doradzi. Po ustaleniu wymogów technicznych pozostaje wybór marki i stylistyki.

Grzegorz Teperek
fot. Jalas, MAN, RT